{"id":21733,"date":"2023-12-04T15:38:47","date_gmt":"2023-12-04T14:38:47","guid":{"rendered":"https:\/\/www.entreculturas.org\/honduras-radiografia-dun-pais-esquecido\/"},"modified":"2024-08-12T11:37:17","modified_gmt":"2024-08-12T09:37:17","slug":"honduras-radiografia-dun-pais-esquecido","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.entreculturas.org\/gl\/honduras-radiografia-dun-pais-esquecido\/","title":{"rendered":"Honduras, radiograf\u00eda dun pa\u00eds esquecido"},"content":{"rendered":"\n

Honduras, radiograf\u00eda dun pa\u00eds esquecido<\/h2><\/div>\n\n\n\n
\n
\n
<\/span>\"\"
\n
<\/circle><\/path><\/svg><\/div><\/div>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Entrevista ao Padre Melo<\/p>\n<\/main>\n<\/div>\n\n\n\n

\n

Un ano despois da fraude electoral, a caravana de migrantes a EEUU volve po\u00f1er no mapa<\/strong> un pa\u00eds castigado pola indiferenza internacional<\/strong> , pola desigualdade, a pobreza, a corrupci\u00f3n, a violencia, a impunidade e a constante falta de respecto aos dereitos humanos.<\/p>\n\n\n\n

Honduras apenas ocupa titulares internacionais. Para a s\u00faa tristeza, s\u00f3 sae \u00e1 luz cada vez que unha desgraza arrasa o pa\u00eds. O furac\u00e1n Mitch, o golpe de estado de 2009, o asasinato da l\u00edder ind\u00edxena Berta C\u00e1ceres, as elecci\u00f3ns fraudulentas do ano pasado ou a caravana de migrantes que partiu cara a Estados Unidos este outono. <\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n

Fraude electoral<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

O 26 de novembro de 2017 celebr\u00e1ronse elecci\u00f3ns para a presidencia da Rep\u00fablica de Honduras. Por primeira vez desde que a Constituci\u00f3n de 1982 o sinalara como un dos seus artigos de pedra (inm\u00f3biles), un presidente optou pola reelecci\u00f3n, sendo este feito inconstitucional. O texto en cuesti\u00f3n, art. 239 di: \u201cA nosa Constituci\u00f3n prohibe que o cidad\u00e1n que sexa ou xa fose presidente volva ser elixido para gobernar, pero non s\u00f3 iso, tam\u00e9n prohibe promover a reelecci\u00f3n presidencial e castiga a todos aqueles cargos p\u00fablicos que o fagan directa ou indirectamente. E quen infrinxe esta disposici\u00f3n cesar\u00e1 inmediatamente no seu cargo e quedar\u00e1 inhabilitado durante 10 anos para o exercicio de calquera funci\u00f3n p\u00fablica\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Juan Orlando Hern\u00e1ndez (JOH), grazas a un recurso de inconstitucionalidade, presentouse \u00e1 reelecci\u00f3n e lonxe de ser inhabilitado por este motivo, cumpre agora o primeiro ano do seu segundo mandato. No medio, un reconto de votos manipulado<\/strong> cando JOH perdeu as elecci\u00f3ns \u00e1s poucas horas do peche. Sinais de fraude electoral que levaron a poboaci\u00f3n \u00e1 r\u00faa durante varios d\u00edas. Na represi\u00f3n do Goberno desta masiva protesta morreron 33 persoas en Honduras, centos resultaron feridas e varias persoas foron detidas. Moitos deles permanecen no c\u00e1rcere como presos pol\u00edticos. <\/p>\n\n\n\n

Con ese legado, o presidente que a gran maior\u00eda cualifica de “ilex\u00edtimo”<\/strong> goberna o pa\u00eds. Faino en conivencia coas elites hondure\u00f1as pero coa oposici\u00f3n das clases m\u00e1is humildes, que neste pa\u00eds est\u00e1n preto do 70%<\/strong> . E a situaci\u00f3n en Honduras s\u00f3 empeorou nos \u00faltimos meses. <\/p>\n\n\n\n

A desigualdade e a concentraci\u00f3n do poder econ\u00f3mico nunha pequena porcentaxe da poboaci\u00f3n (17 familias) \u00e9 a orixe de todos os problemas do pa\u00eds. Partindo desta realidade, a corrupci\u00f3n xeneralizada e a organizaci\u00f3n institucional arredor da impunidade deixan indefensa \u00e1 maior\u00eda dos hondure\u00f1os. <\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n

Pobreza, desigualdade, corrupci\u00f3n e violencia<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Dos 9 mill\u00f3ns de hondure\u00f1os, o 66% (6 mill\u00f3ns) viven na pobreza e deles, o 45% en pobreza extrema.<\/strong> O que significa que viven con menos dun d\u00f3lar e medio ao d\u00eda. Un pa\u00eds onde a metade da poboaci\u00f3n non ten traballo e, polo tanto, vive, ou apenas sobrevive, de negocios f\u00f3ra da lei. E o peor de todo, un pa\u00eds onde a violencia atopa acubillo e se mete en todos os poros da sociedade hondure\u00f1a. As bandas xuven\u00eds ou as maras<\/strong> controlan estas colonias mediante a extorsi\u00f3n e a violencia contra quen non obedece \u00e1s s\u00faas normas ou que non paga o imposto que demandan. Negocian coa droga, unha droga que obte\u00f1en das mafias que tam\u00e9n dominan o pa\u00eds e que xa o est\u00e1n a converter nun narcoestado<\/strong> . Os novos ricos, persoas vencelladas ao narcotr\u00e1fico, ga\u00f1an a mi\u00fado a simpat\u00eda da poboaci\u00f3n e das autoridades cos seus agasallos e xenerosas doaz\u00f3ns. <\/p>\n\n\n\n

No medio de tal situaci\u00f3n, a seguridade privada converteuse nunha necesidade case obrigatoria para quen te\u00f1a un negocio, grande ou pequeno. As armas aparecen ent\u00f3n por todas partes, cami\u00f3ns de reparto, portas de supermercados, en farmacias, en panader\u00edas,… E este enorme persoal de gardas de seguridade est\u00e1 en mans de empresas cuxos propietarios son militares e ex-militares do ex\u00e9rcito hondure\u00f1o.<\/p>\n\n\n\n

Xunto a eles, polic\u00eda local, polic\u00eda nacional, polic\u00eda militar e o ex\u00e9rcito. Estes dous organismos do Estado, entre os mellor equipados de toda Am\u00e9rica Latina. En conclusi\u00f3n, Honduras dedica o 52% do seu orzamento nacional \u00e1 Seguridade. O orzamento de Educaci\u00f3n non chega ao 22%.<\/p>\n\n\n\n

A principal fonte de ingresos para a gran maior\u00eda dos hondure\u00f1os \u00e9 o traballo nas maquilas, grandes empresas t\u00e9xtiles que empregan a 130.000 persoas en Honduras. A maior\u00eda son mulleres, mozos e nais solteiras que traballan en condici\u00f3ns moi duras e con soldos p\u00edrricos.<\/p>\n\n\n\n

No ranking das Naci\u00f3ns Unidas (\u00cdndice de Desenvolvemento Humano)<\/strong> que mide a esperanza de vida, o nivel de sa\u00fade, o acceso \u00e1 educaci\u00f3n e a dignidade no nivel de vida, Honduras ocupa o posto 130 do mundo, o m\u00e1is baixo de toda Am\u00e9rica Latina<\/strong> . S\u00f3 \u00e9 superado por Hait\u00ed, que ocupa o posto 163.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
\"educaci\u00f3n<\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
\n

Con medo a morrer<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

“Rob\u00e1ronnos tanto que mesmo nos roubaron o medo”, \u00e9 unha frase que resoa nun pa\u00eds que, sen estar en guerra, soporta unha taxa de homicidios m\u00e1is alta que nos lugares en conflito (90 por cada 100.000 persoas)<\/strong> . E San Pedro Sula<\/strong> , a 244 km de Tegucigalpa, foi descrita no seu d\u00eda como a cidade m\u00e1is perigosa do planeta.<\/strong> <\/p>\n\n\n\n

Ademais da violencia na r\u00faa e as mortes relacionadas co narcotr\u00e1fico, todo aquel que sexa cr\u00edtico co goberno ou coas multinacionais que ocupan gran parte do pa\u00eds vese ameazado de morte e, en moitos casos, asasinado. Nos \u00faltimos cinco anos morreron 25 xornalistas por este motivo e morreron case 170 l\u00edderes ind\u00edxenas e defensores dos dereitos humanos. <\/strong><\/p>\n\n\n\n

O goberno de Honduras apostou por unha pol\u00edtica mineiro-extractiva, coa que se privatizan e se concesi\u00f3nn milleiros de hect\u00e1reas, incluso algunhas que non lles pertencen, favorecendo as\u00ed o investimento estranxeiro en nome do crecemento econ\u00f3mico que realizan totalmente de costas. ao desenvolvemento social.e dereitos comunitarios. Moitas das comunidades ind\u00edxenas hondure\u00f1as, orixinarias desas terras dende hai moitos anos, est\u00e1n sendo expulsadas. <\/strong><\/p>\n\n\n\n

Un exemplo diso \u00e9 a comunidade gar\u00edfuna: os hondure\u00f1os negros descendentes de escravos africanos. Viven na costa caribe\u00f1a e est\u00e1n a ser expulsados \u200b\u200bdas s\u00faas terras pola construci\u00f3n de centrais t\u00e9rmicas ou a compra abusiva de espazos na costa para crear grandes centros tur\u00edsticos. Moitas comunidades organiz\u00e1ronse nun movemento de defensores do territorio e loitaron, mesmo a nivel internacional, por reivindicar os seus dereitos. Un dos casos m\u00e1is emblem\u00e1ticos foi o de Berta C\u00e1ceres<\/strong> , cuxo asasinato, hai pouco m\u00e1is de dous anos, reavivou ao pobo hondure\u00f1o. <\/p>\n\n\n\n

Outro problema ao que se enfronta o pa\u00eds \u00e9 a impunidade: case sempre \u00e9 dif\u00edcil demostrar que un asasinato foi premeditado e con autores intelectuais moi concretos. Ao final sempre hai unha escusa infalible para a polic\u00eda ou as autoridades locais: foi un crime pasional. E aqu\u00ed as forzas de seguridade sempre te\u00f1en alg\u00fan tipo de conexi\u00f3n co crime organizado. <\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
\n

Fuxe do pa\u00eds<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

A crecente situaci\u00f3n de pobreza, desigualdade, violencia e impunidade na que se adentrou Honduras nos \u00faltimos anos sit\u00faa \u00e1 s\u00faa poboaci\u00f3n m\u00e1is vulnerable ante unha dobre opci\u00f3n: quedarse no pa\u00eds e correr o risco de ser asasinado, de pasar fame… de Aguantarse. sempre que poidas, \u00e1 espera de momentos mellores. Ou vai ao norte (M\u00e9xico ou Estados Unidos) en busca dunha oportunidade e dunha vida mellor para a t\u00faa familia. Moitos xa o fixeron e, de feito, as remesas (ganancias que os emigrantes env\u00edan \u00e1s s\u00faas familias) son a principal fonte de ingresos en Honduras. <\/p>\n\n\n\n

As persoas que deciden fuxir ao norte en busca dunha vida mellor fano en pequenos grupos ou soas. Cada mes, entre 300 e 400 persoas menores de 30 anos optaron por esta opci\u00f3n en Honduras<\/strong> , segundo os datos xestionados por ERIC. O 13 de outubro, e a gran escala, convocouse unha partida conxunta de San Pedro Sula cara aos Estados Unidos e un\u00edronse 4.000 hondure\u00f1os<\/strong> . Unha cifra que foi medrando, con outras marchas paralelas doutros cidad\u00e1ns centroamericanos, ata chegar aos 7.000. <\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
\n

Espazos de liberdade e esperanza<\/strong><\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Dende Entreculturas acompa\u00f1amos as obras da Compa\u00f1\u00eda de Xes\u00fas que traballan en Honduras, como ERIC-Radio Progreso, o Instituto T\u00e9cnico de Loyola e a nosa hom\u00f3loga educativa Fe y Alegr\u00eda Honduras<\/strong> .<\/a> <\/p>\n\n\n\n

A radio converteuse nun espazo de liberdade, denuncia e an\u00e1lise construtiva<\/strong> da realidade do pa\u00eds, demostrando que o xornalismo pode e debe ser arriscado, valente, comprometido e dar voz aos sen voz. Dende Fe y Alegr\u00eda Honduras e o Instituto T\u00e9cnico de Loyola, promovendo unha educaci\u00f3n que cambie vidas e brinde oportunidades de futuro.<\/strong> <\/p>\n\n\n\n

E no medio de todo est\u00e1 o propio pobo hondure\u00f1o<\/strong> , que a pesar de vivir nun pa\u00eds rico que \u00e9 propiedade duns poucos, \u00e9 un exemplo de hospitalidade, proximidade e alegr\u00eda. A\u00ednda que viven co suficiente, con medo e incerteza, demostraron ser unha xente loitadora, capaz e que non perde a esperanza.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Paga a pena non esquecelas.
<\/p>\n\n\n\n

*<\/strong> Texto escrito por Jos\u00e9 Luis Barreiro Areses<\/strong> , xornalista e membro de Entreculturas en Galicia que estivo no South Experience<\/em> en Honduras o pasado ver\u00e1n.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/a><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
\n

Queres recibir informaci\u00f3n?<\/p>Subscr\u00edbete ao bolet\u00edn<\/a><\/label>

\n
\n
\n

Subscr\u00edbete ao bolet\u00edn<\/h2>\n\n\n\n
\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
\n

Se desexa recibir o noso bolet\u00edn informativo mensual e correos electr\u00f3nicos ocasionais nos que lle ofrecemos informaci\u00f3n, complete este formulario. Rexistrar\u00e9molo inmediatamente na nosa base de datos e poder\u00e1 manterse ao d\u00eda de todas as novidades.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n